Nieuws over Nieuwlander Wet en Regelgeving

Blog: “Politieke onwil houdt verandering tegen”

Ik wist dat de omstandigheden in de noodopvang problematisch waren. Toch merkte ik tijdens het onderzoek dat weten iets anders is dan werkelijk horen wat die omstandigheden met mensen doen. Als lid van de begeleidingscommissie van het OVV-onderzoek Kinderen in nood kreeg ik gedurende het onderzoek steeds opnieuw verhalen en bevindingen mee. Iedere bijeenkomst kwam het dichterbij.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) publiceerde op 21 september 2026 het rapport “Kinderen in nood. Over het normaliseren van onveiligheid voor kinderen in de asielnoodopvang“.

Belangrijkste conclusies

  • Structurele onveiligheid: Ongeveer 7.000 kinderen in de asielketen leven langdurig in noodopvanglocaties (zoals leegstaande kantoren, schepen en evenementen­hallen) die ongeschikt zijn voor een verblijf van maanden of jaren.
  • Gevolgen voor de ontwikkeling: De leefomstandigheden vormen een ernstig risico voor de gezondheid, veiligheid en algehele ontwikkeling van de kinderen.
  • Rol van crisislogica: De OVV stelt dat de onveiligheid niet het gevolg is van een onvermijdelijke crisis, maar van herhaalde bestuurlijke keuzes om tijdelijke maatregelen permanent te maken

Het ging over kinderen voor wie bijna alle vertrouwde structuren zijn verdwenen. Eten en drinken dat ze niet meer mogen koken. Over niet veilig, schoon en zonder schaamte naar het toilet of de douche kunnen. En achter zo’n zin gaat veel meer schuil dan je op het eerste gezicht denkt. Voor meisjes en vrouwen kan zelfs naar het toilet of de douche gaan met een gevoel van onveiligheid heel veel doen. Je begeef je in een omgeving waarin privacy beperkt is en waarin ongewenst aanspreken of grensoverschrijdend gedrag een extra gevoel van kwetsbaarheid kan veroorzaken.

Ook binnen het gezin houdt die beperkte privacy niet op. Persoonlijke gesprekken kunnen door de mensen naast je worden gehoord. Soms wordt er zelfs op de muur geklopt: we horen wat jullie zeggen. Dat is me bijgebleven. Want privacy gaat niet alleen over een deur die je achter je dicht kunt trekken. Het gaat ook over je veilig genoeg voelen om naar het toilet te gaan, je te wassen of binnen je eigen gezin vrijuit te kunnen spreken. Het heet noodopvang en je denkt dat het maar kort duurt maar in werkelijkheid verblijf je daar heel lang, soms 2 jaar jaar lang.

Ook de onmacht van ouders raakte mij heel erg. Je ziet ouders die precies hetzelfde willen als iedere andere ouder: hun kind beschermen, geruststellen en een gevoel van veiligheid geven. Alleen verblijven zij in omstandigheden waarin ze daar nauwelijks de ruimte voor krijgen. En dan verandert zo’n onderzoeksrapport. Dan gaat het niet meer over opvangcapaciteit alleen. Het gaat over wat een systeem met mensen doet.

We noemen het noodopvang, maar waar is het einde?

Voor mij is de meest confronterende constatering niet dat we onvoldoende weten. Het tegenovergestelde is waar. We weten al lange tijd dat noodopvang tekortkomingen kent. Professionals kennen de gevolgen. Bestuurders kennen de signalen. Gemeenten ervaren de onzekerheid. En toch zijn tijdelijke maatregelen onderdeel geworden van de manier waarop we een structureel vraagstuk organiseren.

Daar zit voor mij de echte spanning. Politieke keuzes worden gemaakt in een samenleving waarin asiel onder grote druk staat. Incidenten krijgen veel aandacht, beeldvorming verhardt en draagvlak speelt een grote rol. Ik begrijp dat bestuurders in die werkelijkheid moeten opereren. Maar op een gegeven moment moeten we ook durven benoemen wat hier volgens mij meespeelt: politieke onwil houdt verandering tegen. Politieke gevoeligheid ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om te kijken naar de gevolgen van onze keuzes. Want terwijl wij discussiëren over locaties, financiering en draagvlak, groeit een kind gewoon verder op.Zes maanden. Maar wat merkt een kind daarvan?

Kinderen horen niet langdurig in noodopvang te verblijven. We moeten daarom vooraf bepalen wat we minimaal van opvang verlangen: veiligheid, onderwijs, gezondheidszorg, voldoende leefruimte, privacy en de mogelijkheid om buiten te spelen. Maar normen alleen zijn niet genoeg. Gemeenten en uitvoeringsorganisaties moeten ook het perspectief krijgen om duurzame opvang op te bouwen. Dat vraagt continuïteit, langetermijnafspraken en uiteindelijk politieke wil.

De OVV spreekt over zes maanden om verbetering te realiseren. Die urgentie is terecht. Maar na mijn betrokkenheid bij dit onderzoek blijft voor mij vooral één vraag hangen: willen we over zes maanden vooral kunnen zeggen dat we maatregelen hebben genomen, of kunnen kinderen dan daadwerkelijk merken dat er iets is veranderd?

En daarna begint het pas

Voor mij stopt het daar niet. Want uiteindelijk moet wat we in onderzoeken, vergaderingen en beleidsstukken bespreken, voelbaar worden in de praktijk. Dat is ook waar we bij Nieuwlander dagelijks werken. Onze begeleiders staan midden in wijken en gebieden, dichtbij inwoners en dichtbij de professionals die hen ondersteunen. Juist bij complexe interculturele vraagstukken proberen we de afstand tussen beleid en leefwereld kleiner te maken.

Niet door vanaf de zijlijn te vertellen wat anders moet, maar door er te staan, mee te werken en te zien wat een gebied daadwerkelijk nodig heeft.

Ligt er binnen uw gemeente een gebied waar begeleiding vastloopt, inwoners moeilijk worden bereikt of extra interculturele expertise nodig is?

Plan dan een afspraak via de link:

To top